NOTICIA

     
 

Juni 12 2008

 
     
  Fundacion Estudionan Social Cristian Aruba (FESCA)  
     
  NA ARUBA TAMBE IMF TA HAYANDO CRITICA  
     
 

ORANJESTAD - Den e lunanan cu a pasa e raportnan di IMF a wordo critica internacionalmente pa via di malcalculacionnan, un ehempel ta prijs di vivienda na Hulanda. E raportnan cu IMF a traha di Aruba a base di Articulo IV ta demasiado prometedor. E medionan cu IMF a propone pa yuda e crecemento economico no tabata eficaz. Esaki ta un di e conclusionnan di FESCA, e instituto cientifico di partido AVP cu, cu ayudo di e instituto cientifico di CDA. Nan a coopera ariba tres estudio na Aruba, tocante di nos economia, infrastructura y calidad di bida. E prome di e serie aki ariba economia di Aruba a wordo presenta dia 5 di juni ultimo.

 
     
 

Mescos cu otro actornan di afo, IMF mas di un biaha a insisti pa mehora e sector turistico y e diversificación di nos economia pa yuda yega na un crecemento economico real. E conclusionnan di e raportnan di Articulo IV riba e periodo 2000-2007 ta duna muestra di un cierto cantidad di medionan con por haci e crecemento economico di Aruba stabil y duradero; sin embargo, sin algun resultado. Un maneho economico cu ta orienta riba crecemento, no di mes, ta conduci na un crecemento economico. Restringi inflacion dor di un maneho monetario stringente maneha pa CBA, no ta efectivo sin colaboración di gobierno. cu ta keda usa fianzanan di afo pa cubri su defictnan. Hopi biaha ta asina cu trata na atrae inversionan publico y priva pa yuda e crecemento economico. Pero e crecemento no ta posibel si e inversionnan publico no tuma lugar.

 
     
 

Segun FESCA, e inversionnan hopi halto na 2005 adelanta den cuadro di e sector turistico no a conduci na un crecemento economico. “Gastonan haci dor di turistanan for di 2004 ta bahando y no ta conduci na crecemento di e BBP”, según e analysis. Den su ultimo raportahe IMF ta pone cu e gastonan abou di salario ta e base di e crecemento economico di Aruba. “ Den e periodo 2000-2007 e desaroyo salarial den casi tur sector ta sigui e curso di inflacion te na e punto cu e espacio salarial responsabel a wordo surpasa. E chens cu Aruba despues di 2007 lo cai den un spiral di prijs di salario ta evidente y den ningun sentido ta bentahoso pa nos economia”, asina e presidente di FESCA Arends ta remarca.

 
     
 

E punto di cambio den e economia di Aruba desde 2000 no a wordo premira. Despues di e atakenan terorista di 11 di september 2001 y su efecto después riba e economia di Aruba lo a conduci na un crecemento di inversionnan priva y publico - según IMF - cu lo a surpasa riba 4%. “E debe di e sector particular den e aña ey a yega su punto culminante dor di cua e BBP berdaderamente a subi.”, asina e raport ta señala. FESCA ta pone su proyeccion riba e consehonan di IMF na beneficio di inversionnan duradero y e amplacion di e kamber di hotelnan. Dor si esaki - según IMF - e crecemento economico por wordo mantene te riba 3%.

 
     
 

“Na 2007 por concluí cu e crecemento economico dor di atrae inversionnan den cuadro di intensificacion di nos actual actividad nucleo economico no a conduci na e crecemento economico aki”, segun Arends.

 
     
 

Segun e raport di IMF, Aruba, compara cu otro paisnan den e area Caribense tin e BBP mas halto per capita danki na e crecemento economico y e cifra abou di inflacion. FESCA tin su observacionnan necesario pa loke ta e conclusion aki di IMF. E crecemento economico di Aruba desde e ultimo consulta na 2001 a conoce un bahada anual, mientras cu e cifra di inflacion hustamente a subi den e periodo 2000-2003. Na 2003 e economia a crece un poco danki na e recuperacion chikito di e actividadnan turistico y dor di gastonan publico y particular. Na 2003 e nivel di prijs di Aruba compara cu Merca a wordo plantea cu segun un maneho monetario stringente mester wordo restringi. Apesar di esaki tog e no a conduci na un bahada di e nivel di prijs na Aruba den comparación cu e mercado di cosumo mas importante, esta Merca.

 
     
 

IMF ta conclui cu den cuadro di Articulo IV consultacionnan na 2007 cu e vulnerabilidad di e economia Arubano, a consecuencia di e dependencia fuerte di turismo y e posicion di debe cresciente di gobierno, ta keda igual. “Na 2005 IMF sinembargo ta enfatisa e importancia di un productividad di crecemento y labor. E crecemento di e poblacion, debi tambe dor di e influx halto di imigrantenan, no ta cana pareu cu e crecemento economico”, asina e raport ta mustra. Un poblacion laboralmente activo igual y un productividad negativo di labor finalmente lo conduci na un reduccion di nos economia na 2020. E analisis aki ta wordo comparti tanto dor di SER como FESCA.

 
     
 

Cu tur razon IMF ta señala den e periodo 2000-2007 cu hisa e productividad laboral ta esencial pa un crecemento economico. Pa motibo cu e crecemento di e poblacion ta mas grandi cu e crecemento economico por wordo conclui cu e ultimo aki no a wordo logra. Si e crecemento di e productividad laboral ta posibel bou di e circumstancianan na Aruba, esaki lo wordo demostra a base di e analisis laboral di e estudio aki.

 
     
 

Siguiendo e tendencia di e reaccionan riba e raport di IMF di e lunanan cu a pasa, e conclusion no por ta otro tampoco cu e medionan recomenda dor di IMF pa loke ta e crecemento economico no ta apto. “E descuido aki di parti di IMF posiblemente ta un resultado optimista di e gastonan turistico di CBA. Tambe e por ta dor di e caracternan diferente di e raportnan. E enfoque amplio di IMF tabatin un tardansa den percepcion como consecuencia cu den un forma continuo no por a yega na un crecemento economico”, asina e conclusionnan di e raport di FESCA cu a wordo presenta dia 5 di juni ultimo, ta señala.

 
     
 

Pa esnan cu kier lesa mas di e estudio “Desaroyo Economico di Aruba” di FESCA: klik aki...

 
     
     
 

 
 

Bek Ariba